مقتضاى حديثى كه مرحوم شيخ صدوق در علل الشرايع « 1 » ايراد فرموده با حديث صحيحى كه اشاره به آن خواهد شد ، محصل آن اين است كه منفرد در صيغهء السلام عليكم قصد مىنمايد دو ملكى را كه مستحفظ است بر او و امام نيز همين قصد را مىنمايد به علاوه اراده مىنمايد قاطبهء مأمومين را كه با او اقتدار كرده‌اند ، و اما مأمومين پس هر يك از آنها به صيغهء مذكوره قصد رد سلام مىنمايد ، چنانچه نيت افتتاح به سلام مىنمايد . اما قصد رد نسبت به امام نظر به آنچه مذكور شد كه امام در صيغهء مذكوره نيت سلام بر قاطبهء مأمومين مىنمايد ، پس رد سلام نسبت به قاطبهء آنها مطلوب است ، و اين مطلب به علاوهء استفادهء از حديث مذكور استفاده مىشود از حديث صحيح كه فرموده « اذا كنت في صف سلم تسليمة عن يمينك و تسليمة عن يسارك لان عن يسارك من يسلم عليك » « 2 » نظر به اين كه خصوصيت جانب يسار بودن مسلم مدخليت در مطلوبيت رد سلام ندارد ، بلكه علت مطلوبيت رد صدور سلام است ، و اين در ما نحن فيه يعنى از امام نسبت به قاطبهء مأمومين متحقق است ، پس رد از هر يك از مأمومين مطلوب خواهد بود و هو المطلوب ، و اما نيت افتتاح سلام پس بالاضافهء به ملكين كه مستحفظ هر يك از مأمومين است و همچنين بالاضافه به دو ملكى كه مستحفظ امام است . مجملا هر يك از مأمومين قصد رد سلام نسبت به امام مىنمايد ، چنانچه قصد ابتداى سلام مىنمايد نسبت به دو ملك كه مستحفظ خود و نسبت به دو ملك كه مستحفظ امام است ، و همچنين هر مأمومى مگر آن كس كه در اول صف مىباشد نيت ابتداى سلام مىنمايد نسبت به آن كس كه در جانب يمين او ايستاده است از مأمومين ، چنانچه مستفاد مىشود اين مطلب از تعليل مذكور در حديث صحيح

--> « 1 » وسائل الشيعه ج 4 / 1009 از علل الشرايع . « 2 » وسائل الشيعه ج 4 / 1007 ح 1 .